Even bomen met… Karel Beljaars

  • Datum: 26 januari 2019
  • Brandweerman, piloot of bakker? Nee, Karel Beljaars wist al heel jong dat hij ecoloog zou worden. De relaties tussen planten en dieren met elkaar en hun omgeving is nog steeds een van zijn grote passies. Karel en zijn vrouw hebben een zoon en een dochter en wonen in Geldrop. In weer en wind fietst hij naar het werk als stadsecoloog bij gemeente Eindhoven.

    “Al op de basisschool wist ik dat ik ecoloog wilde worden. Ik ging op zoek naar een studie waar ik me kon specialiseren in ecologie en daarom ben Dierkunde gaan studeren in Amsterdam.” 

    Kiezelwieren

    “Kort na mijn opleiding heb ik voor een rijksinstituut onderzoek gedaan naar verzuring van vennen in België, Nederland, Duitsland en Denemarken. Mijn specialiteit was de macrofauna en kiezelwieren in zoet water. Kiezelwieren zijn ééncellige algen die leven in een skeletje van kiezel. Ze zijn heel indicatief voor de verzuring van water. Via een drinkwaterbedrijf, een waterschap in Dordrecht en Waterschap de Dommel ben ik in 2001 bij gemeente Eindhoven gaan werken. In hetzelfde jaar als het Trefpunt Groen Eindhoven is opgericht.” 

    Meer aandacht aan ecologie

    “Ik ben bij gemeente Eindhoven gekomen om meer aandacht te besteden aan de ecologie. Maar al vrij snel werd die functie breder, ook op het gebied van groen en recreatie. Ik weet nog wel dat ik in de eerste jaren bezig ben geweest met een project in de Genneper Parken dat ging over bewegwijzeringsbordjes. Die bordjes staan er nog steeds, op een roestige stalen mast met een spits hoedje en met houten wijzers. Een van de projecten waar ik nu al een aantal jaren mee bezig ben is Dommeldal de Hogt. Samen met Veldhoven en Waalre proberen we de natuur een betere plek te geven in dat gebied. Maar we kijken ook naar recreatie en wat bedrijven eventueel kunnen betekenen in zo’n groengebied.”

    Moerashertshooi en heidekartelblad

    “Nog zo’n mooi project is Gijzenrooij. In Gijzenrooij ligt, tegen de woonwijk aan, een vloeiweidegebied, een nat gebied. Dat is deels nog verdroogd. We zijn bezig geweest om het gebied  te vernatten. Fase 1 is inmiddels uitgevoerd en we krijgen al signalen van Ecologica dat ze zeldzame plantensoorten, zoals de moerashertshooi en heidekartelblad, tegenkomen. Ja, dat vind ik wel heel leuk!” 

    Die natuur die doe je maar ergens anders

    “In kleine stapjes, maar ik zie dat er in de 18 jaar dat ik voor de gemeente werk, al veel is gebeurd op groengebied. Ik heb de bewustwording echt zien groeien. Aannemers, architecten, de woningbouwcorporaties… Lang nog niet allemaal, maar er zijn er steeds meer die uit zichzelf aandacht besteden aan duurzaamheid en ecologie. Maar er blijven ook situaties, dat ga ik niet ontkennen, dat partijen zeggen: “Ik ga hier iets bouwen en die natuur, dat doe je maar ergens anders.” Ik denk dat wij ecologen en biologen in het verleden veel hebben uitgedragen dat de natuur heel waardevol is met al haar bijzondere soorten en dat we die moeten vertroetelen en beschermen. Bij de moeilijkste partijen roept dat argument meestal geen medewerking op natuurlijk. Dus als ik mensen tegenkom die zeggen dat natuur hen niet boeit, dan probeer ik hen uit te leggen dat we natuur ook voor onszelf doen. Want als er meer en mooie natuur is, en daar is al zoveel over bekend inmiddels, is dat ook beter voor mensen, bijvoorbeeld voor onze gezondheid.”  

    Een beetje wijzer maken

    “Nee, die mensen zitten niet in mijn allergiezone. Dan zou ik dit werk niet met plezier kunnen doen! Ik beschouw het meer van, die mensen kan ik misschien nog iets uitleggen, een beetje wijzer maken, uitleggen wat zo leuk is aan de natuur. En gelukkig zijn er een heleboel mensen die beseffen dat het belangrijk is dat er natuur op aarde is. Want uiteindelijk bestaat de wereld uit een heel groot netwerk van leven dat bronnen gebruikt en die ook weer recyclet. Dat systeem bestaat al bijna 4 miljard jaar en kan alleen maar op een duurzame manier werken. Als wij dat met z’n allen aan de kant gooien, dan gaat het mis. Dat zie je nu ook met het klimaat bijvoorbeeld.” 

    Wat kan ik nu, redelijkerwijs, doen

    “Ja, daar maak ik me wel zorgen over. Alleen probeer ik de problemen voor mezelf niet groter te maken dan zo ver als mijn invloed reikt. Want dan maak je er een probleem van waar je mee blijft zitten en dat je niet kunt oplossen. Dan vergeet je misschien wel eens om je eigen steentje bij te dragen. Je kunt het beter terugbrengen naar je eigen schaal, en kijken: “Wat kan ik nu, redelijkerwijs doen.”.”

    Het is zo mooi zoals het nu is

    “Als ecoloog heb ik ook wel geleerd om over langere termijn naar de ecologie van de aarde te kijken. En dan gaat er, ondanks dat er in die 4 miljard jaar al gigantische rampen zijn gebeurd die wij als mensen echt niet zouden overleven, eigenlijk verrassend weinig fout. De wereld draait door. Ik kan me daarom niet voorstellen dat wij als mensheid in staat zijn om al het leven op aarde uit te roeien. De natuur, die gaat het wel redden. Maar het is zo mooi zoals het nu is met al z’n diversiteit en juist wij mensen hebben daar veel plezier van. Dus laten we proberen die diversiteit in stand te houden, en de mens erbij.”

    (Op de foto zie je Karel bij de Dommel achter het Van Abbemuseum. Dat de Dommel op die plek een ecologische verbindingszone is geworden, hebben we mede aan Karel te danken!) 

    Even bomen met… Eens in de zoveel tijd bevragen we iemand met een groen hart voor Eindhoven. Eerder kon je al een interview lezen met Tom van Duuren, Kees van de Grevenbroek, Bernard Gerard Vincent Wittenberg en Ronald van de Laar.

    Advies Bestemmingsplan Tongelre buiten de Ring 2019

    Lees meer
    Bestemmingsplan Buitengebied Eindhoven 2019

    Lees meer
    Kapadvies Jonckbloetlaan 13

    Lees meer
    Kapadvies Guido Gezellestraat 35

    Lees meer