Gloeilampplantsoen: komt het ooit nog goed?

  • Datum: 16 maart 2021
  • Het gloeilampplantsoen; Een iconisch plantsoen vanwege zijn cultuurhistorie en ligging in de stad. Het plantsoen heeft in de afgelopen jaren een behoorlijk trauma opgebouwd. Komt het ooit nog goed?

    Het ontwerp is van de hand van de architect en ontwerper die in ons land pionier was op het gebied van de industriële vormgeving en aan de wieg stond van de Design Academy Eindhoven, Ir. Louis Christiaan Kalff (1897-1976). Het plantsoen is voorloper op de leefbare, gezonde, klimaat adaptieve en innovatieve stad die Eindhoven in het kader van Brainport wil zijn, de tuinstad 2.0. En dat op een zeer goede zichtlocatie langs het spoor en de Ring.  Ook ecologische gezien is het een bijzondere locatie, die dient als stapsteen voor flora en fauna tussen het “Brainport Park” en de Genneper Parken. Dit plantsoen trekt flora en fauna de stad in. 

    Het is de gemeente nooit gelukt het plantsoen zelf in bezit te krijgen. In plaats daarvan bleef het in particuliere handen. Het werd verwaarloosd. In 2012 deden ontwerpers Cindy van den Bremen, Berry Sanders, Ellen de Vries en Vincent Wittenberg nog een voorzet voor herstel, door de padenstructuur van het plantsoen (in de vorm van een gloeilamp)  te herstellen, en de stichting “Vrienden van het Gloeilampplantsoen” op te starten. Maar in de opvolgende jaren heeft het plantsoen een trauma opgebouwd. Het werd verwaarloosd, met hekken omsloten, om het vervolgens met bulldozers aan te pakken door de vorige eigenaar.

    TGE heeft zich altijd hard gemaakt voor het in ere herstellen van het plantsoen, en we waren nog hoopvol toen we in augustus 2019 een artikel schreven over de overname van het plantsoen in handen van bouwonderneming Goevaers. Toen zij in september 2019 totaal onverwacht een kaalslag pleegden in het plantsoen, waarbij in ieder geval 10 vergunningsplichtige bomen zijn gekapt zonder vergunning, was ons vertrouwen helaas wederom geschaad.

    Sindsdien houdt de gemeente toezicht op de compensatie van de gekapte bomen, die een monetaire waarde hadden van meer dan €40.000,-. Zij is de bouwondernemer tegemoet gekomen door een historisch onderzoek te doen naar de geschiedenis van de locatie en het gloeilampplantsoen. Een document dat als leidraad kan dienen voor de herontwikkeling, om de locatie weer een mooie groene toekomst te geven.

    TGE heeft, met de kennis uit haar achterban, ook benadrukt richting Goevaers: de hoogste prioriteit is hier om de bodem te laten herstellen van de mishandelingen van de laatste jaren. Anders zullen ook de overgebleven bomen in conditie achteruit gaan en langzaam wegkwijnen. Wat er nodig is voor bodemherstel, is het laten terugkeren van de natuurlijke kringloop. Bladeren moeten blijven liggen, en wortelstelsels van verschillende planten moeten de bodem weer lucht geven. bodembedekkers onder de boomkronen, ruigte aan de randen van de boomkronen, waar de actieve wortels zich bevinden.

    Een vereiste is wel dat de ontwikkelaar zijn macht uit handen moet durven geven aan groene vakmensen met verstand van zake. Hoewel altijd positief gezind en welwillend, komt er van actie tot nu toe niets terecht. Na lang werken aan een compensatieplan, was het voorstel om welgeteld 1 boom terug te brengen op een andere plek op Strijp T. Toen dit niet akkoord bleek, is er uiteindelijk beloofd om aan de slag te gaan met een ecologisch hoveniersbedrijf, en om goede compensatie nog dit plantseizoen te realiseren. Maar ze kwamen financieel niet overeen met het vooraanstaande groenbedrijf dat zij benaderden, en inmiddels is het plantseizoen alweer voorbij…  

    En nu? Gaan ze net zolang doorzoeken tot er een hovenier is die naar hun pijpen danst? Omdat ze niet beseffen dat er investering nodig is om het plantsoen weer toekomst te geven? Het kraakt rondom de intenties van de bouwondernemer. Is het hun doel om zo makkelijk mogelijk van de compensatie af te komen voor de illegale kap? Of willen ze werkelijk voor de lange termijn een toekomst bieden aan het plantsoen? Juridisch gezien kunnen we ons enkel hard maken voor het eerste. Maar we hopen gaandeweg het traject nog ergens een sprankje ambitie aan te boren bij Goevaers en zijn team.

    Tekst: Trefpunt Groen Eindhoven

    Gloeilampplantsoen: komt het ooit nog goed?

    Lees meer