Mezenkasten & biodiversiteit tegen eikenprocessierups

  • Datum: 15 mei 2020
  • Het is mei en dat betekent dat de jonge eikenprocessierupsen er weer volop zijn. De gemeente Eindhoven is druk bezig om de populatie in te dammen. Eén van de strategieën is het ophangen van mezenkasten. Stadsecologe Ellen van Rosmalen legt uit waarom, maar benadrukt: “Met alleen mezenkasten red je het niet.”

    De eikenprocessierups is de rups van een bruine nachtvlinder die grote groepen eitjes op eiken legt. In april kruipen de eerste rupsjes het ei uit. In het begin zijn de jongelingen nog haarloos. Maar niet lang daarna worden hun lijfjes bekleed met maar liefst 700.000 (!) haren. Deze zijn een afweer tegen roofdieren. Handig voor hen! Maar wat lastiger voor ons: ze veroorzaken hevige jeuk.

    Gelukkig is de rups geliefd voedsel bij een aantal vogels waaronder de mezen. Door het ophangen van mezenkasten wil de gemeente Eindhoven de aantallen rupsen terugdringen. Maar waarom ligt de focus juist op deze vogels? Stadsecologe Ellen van Rosmalen: “De populaties hiervan zijn talrijk en we kunnen deze soorten beter beïnvloeden. Door het ophangen van de kasten kunnen we hun aantallen laten groeien. De rupsen worden ook gegeten door verschillende andere vogels waaronder de koekoek. Maar deze soort is lastiger te beïnvloeden: ze hebben geen eigen nest. Bij de mezen kunnen we dus het makkelijkste ‘aan de knoppen draaien’. Bewoners van Eindhoven proberen we zo veel mogelijk te betrekken bij onze plannen: we hebben 63 mezenkasten uitgedeeld aan bewoners en hopen daar snel een vervolg aan te geven.”

    Biodiversiteit

    Toch zijn de mezenkasten niet hét wondermiddel. Wethouder Rik Thijs: “Het plaatsen van mezenkasten behoort binnen een bredere doelstelling om meer biodiversiteit te creëren in onze stad. Soorten zoals de eikenprocessierups krijgen de ruimte omdat onze natuur niet in balans is: er is te weinig variatie. In een gezond ecosysteem is alles er in de juiste aantallen en heeft de rups voldoende vijanden. Biodiversiteit helpt dus bij het beheersbaar houden van deze én andere plagen. Het is belangrijk dat we als stad juist met deze duurzame manier kijken naar bestrijding van plagen.” De rups hoeft overigens ook niet volledig te verdwijnen, het is een inheemse soort en hoort hier. “Het streven naar een biodiverse stad staat al een tijd op onze agenda.”, vervolgt Rik. In ons groenbeleidsplan uit 2017 is biodiversiteit als één van onze speerpunten benoemd. Eigenlijk is het ophangen van mezenkasten daar een onderdeel van.”

    Helpen?

    Wil je meehelpen met de bestrijding van de rups? Hartstikke mooi! Dit kun je op verschillende manieren doen:

    – Hang een mezenkast op. Ze zijn met name hard nodig in de gebieden waar geen biologische middelen gespoten worden. Dit zijn de ‘vlindergevoelige gebieden’. Om dat in goede banen te leiden, zijn er een aantal voorwaarden aan verbonden. Bekijk eerst of je een eigen boom of muurtje op je balkon hebt waar de mezenkast aan kan hangen. Is dat niet het geval dan komt een gemeentelijke boom daarvoor in aanmerking. Hiervoor zijn minimaal twee initiatiefnemers nodig. Bijvoorbeeld je buurvrouw en jij. Ook kun je als stichting, buurtvereniging of een vergelijkbare organisatie meedoen. Het is belangrijk om de nestkasten NIET aan eiken te hangen. De eikenprocessierupsen kunnen ze gebruiken waardoor het schoonmaken van de mezenkasten een risico wordt. Het ophangen van kasten aan gemeentebomen stem je af met de gebiedscoördinator.Deze persoon kan je informeren over de overige voorwaarden voor het ophangen van mezenkasten.

    -De belangrijkste tip van Ellen: “Laat eens wat hoekjes in de tuin ‘verrommelen’ of vorm een stukje gazon om tot lang gras. Geef verschillende (on)kruiden een kans en geniet van alles wat spontaan ontstaat. Je zult verrast worden en de natuur is er hartstikke blij mee. Kijk op Bye Bye Grass voor inspiratie.”

    -Doe mee met Operatie Steenbreek! Haal zoveel mogelijk tegels eruit en doe er groen in. Zet er planten voor terug waar insecten dol op zijn.

    -Voorzie je huis/tuin/balkon van een bijen- of insectenhotel.

    -Houd met de renovatie/bouw van je huis rekening met klimaatrobuust- en natuurinclusief bouwen.

    Foto: Bea Straver

    De geheimen van Tom & Judy’s huis

    Lees meer
    Zomersluiting

    Lees meer
    Een groene groet!

    Lees meer
    Bestemmingsplan XII Strijp binnen de Ring 2007 (Hartje Eindhoven)

    Lees meer